Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu o anda kaydetmek iyi olur, zira hafıza çabucak silikleşir. Her çubuğu iki kez koklamak hatayı önler çünkü gürültülü ortamlarda ince notalar çabucak kaçırılır. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü değildir; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek ve kriterleri önceden netleştirmek işin temeli olur. Ölçüt netleşince her puro aynı terazide tartılır ve notlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme esnasında telefon uzakta durursa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek yanıltıcıdır üstelik baştan acele edip sonuç çıkarmak kolay görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde koku genellikle yumuşak ve temiz gelir tabii ki bu düzen her çubukta birebir geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü asıl tat genellikle bu kısımda saklıdır. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ve tonlar koyulaşır ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç gelir nitekim bu sebeple sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık arttığından acımsı tonlar öne çıkabilir nitekim ısınmış yaprak asıl tadını ancak orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir not vermek daha adil değerlendirme sağlar. Bölümlerin geçişi çoğu zaman net olmaz, o nedenle kabaca üçe ayırmak yeterlidir. Değişimleri yakalamak adına nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Art arda nefes almak ısıyı yükseltir hem de aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur kılar mutlaka sabit ışık ile sessiz bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı yapar. 1 hafif aromayı, 5 de ağızda uzun süre kalan yoğun notayı anlatır bu sayede odak bölünmez ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas neye benzer gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda yer alır ve sonradan okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan alabilir. Notu vermeden önce en az üç çekiş almak şarttır diğer taraftan yarım puanlar yazmak fazladan bir yük getirir. Ölçeği her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen puandır, çünkü dengeli çubuklar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki puanlar yalnızca belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri anlamlı olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu nedenle yanış hattının düzgün ilerlemesini de gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla keskin notalar erken öne çıkar nitekim dar çaplılarda ısı birikimi çok daha hızlıdır. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz ısınma hızı de tadı doğrudan etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha yavaş gelir ama notalar daha geç belirir hem de bu çabukluk aromanın okunma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme dengesizse not kısmına eklenmelidir. Serin duman aromayı daha okunur kılar fakat şiddetini düşürmez tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden çapı kayıtlara eklemek gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken ilk olarak inceyi sonra geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Böylece yoğun aroma ince olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki bekleme süresi yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki yoldan algılanır: dildeki his ile burnun duyduğu koku oysa bu iki kanal karşılıklı besler ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı kaydetmek iyi olur bu fark başta küçük görünse de sonuçları epey etkiler. Nefesi dudaktan verirken burundan yavaşça bırakmak burun geçişi yöntemidir mesela hafif bir soluk aromayı çok geniş açar. Romeo y julieta short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net verir ayrıca nezle halindeyken denenen değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk ise kuru notayı daha hızlı geçirir hızlı bir nefes de ince tonları siler. Güç dilde düşük ama burunda belirgin çıkabilir benzer biçimde ağır bir yemekten hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Acemi tadımcılar için önce burundan algılanan notalara bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak kısmı da ayrıntı göstermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda yoğunluk olduğundan düşük hissedilir ayrıca öğün aralarında tadım yapıyorsanız bu önlem iyice önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce oda sıcaklığında bir yudum su almak yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira yorgun bir damak en belirgin aromayı bile silik hissettirir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik çok soğuk sıvılar dili uyuşturur hem de tat hissini azaltır. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz gerçekten tatlı sıvıdan sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Su ve kahve dışında çay da düşünülebilir; önemli olan içeceğin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten sonra birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca başlanan tadım çoğunlukla hatalı kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde yanış hızlı olduğundan yoğunluk değişimi daha dar bir alanda kalır ayrıca ilk izlenim bu boylarda çabucak kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ve bitiş arasındaki oynamayı görmek özen ister bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu izlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin payı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü de kakao notasını çabucak ortaya koyup sona erer zira geçiş dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek çubuktan daha sağlam izlenim verir bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı nefes önerilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu oluşturur bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek yararlıdır. Boy küçüldükçe tat ayrıntısı daralır, ama yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı sayfa kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir deneme yoğunluk hakkında kesin bir yargı sunmaz yani her deneme bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, ortam ve saat izlenimi etkiler bu düzen birkaç denemeden sonra gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir not defteri açmak işe yarar aksi takdirde aynı aromalar her seferinde yeniden öğrenilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir tonu değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne geri dönüp göz atmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe yol açar. Saat, çubuk adı ve not deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar ileride açıldığında ilginç sapmalar barındırır. Puanlar arasında iki basamaktan çok fark çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Defterde kısa cümleler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre güçlü sedir tonu gibi bir not yeterli sayılır. İleride okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, dumanın damaktaki dokusunu tarif eder; aroma gücü de notaların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket göstermek mecburiyetinde değildir. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir tonunu belirgin taşıyabilir örneğin sert bir duman zayıf bir tatla birleşebilir. La cabaña aroma profili gibi dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir tonunu güçlü tutar üstelik dolgun bir duman notasız da kalabilir. Demek ki hafif içimli bir puro yüksek aroma sunabilir aksi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Aynı gövdeli iki ürün içinde yoğunluk farkı bulmak ince bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ile tekrarlı not tutmayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel tercihiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk algısını en az tütün kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir havada tütün hızlı yanar böylece baharatlı tonlar abartılır bu sebeple oda şartlarını de kayda geçirmek akıllıca olur. Çok nemli ortamda ise çekiş tıkanır hem de aroma bastırılır sıcaklık ise yaprağın ısınma hassasiyetini etkileyen başka bir etkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu hesaba katmak gerekir aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım net okunur tadım anı seçerken bu etkeni unutmayın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu bozar hâlbuki gerçek neden sıklıkla odadaki nem ya da koku olur. Tadımı her seferinde aynı odada tekrarlamak en tutarlı yoldur. Havasız bir odada koku yoğunlaşırsa ikinci denemenin aroması yanlış okunabilir. Pencere aralığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı çok güçlüyse kül düzeni şaşar.